TÍNH CHUYÊN NGHIỆP TRONG HOẠT ĐỘNG KHÁM, CHỮA BỆNH TẠI BỆNH VIỆN

Từ xa xưa trong y học người ta đã nói đến đạo đức nghề nghiệp và tính chuyên nghiệp y học. Khoảng 500 năm trước công nguyên, Hypocrate được coi là ông tổ của ngành y nói “….Tôi suốt đời hành nghề trong sự vô tư và thân thiện”. Ở Việt Nam, Hải thượng Lãn ông cũng đã dạy “Suy cho cùng, tôi hiểu rằng thầy thuốc là người bảo vệ tính mạng con người, sống chết trong một tay mình nắm, phúc họa trong một tay mình giữ, thế thì đâu có thể kiến thức không đầy đủ, đạo đức không trọn vẹn, tâm hồn không rộng lớn, hành vi không thận trọng mà dám học đòi làm cái nghề cao quí đó chăng”. Chủ tịch Hồ Chí Minh, người đã có những quan điểm cụ thể về đạo đức và chuyên môn của người thầy thuốc, tư tưởng Hồ Chí Minh về ngành y được thể hiện thông qua những bài viết, bài nói, thư gửi ngành y tế Người luôn nhấn mạnh đến Tài và Đức trong ngành y. Người đã dạy “Người thầy thuốc chẳng những có nhiệm vụ cứu chữa bệnh tật mà còn phải nâng đỡ tinh thần của những người ốm yếu”. Đặc biệt thể hiện ngắn gọn và đầy đủ là lời Bác đã dạy: “Thầy thuốc phải như mẹ hiền”. Cố Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã nói: “Ít có nghề nào mà xã hội đòi hỏi về phẩm chất và tài năng cao như đối vời người làm công tác y tế. Đó là một nghề đặc biệt, đòi hỏi sự hiểu biết sâu rộng, tấm lòng nhân ái, từng trải và kinh nghiệm nghề nghiệp mà mọi công việc dù nhỏ đến đâu đều liên quan đến tính mạng con người và hạnh phúc của mỗi gia đình”. Như vậy, trong ngành y phải luôn luôn đề cao đạo đức y tế mà nội dung của khái niệm ấy (y đức) là tài và đức phải luôn gắn bó với nhau đó cũng bao hàm tính chuyên nghiệp trong hoạt động khám, chữa bệnh”.

          Nghề y là nghề đặc biệt và tác động đến tất cả mọi người trong xã hội mà đối tượng phục vụ chính là người bệnh. Người bệnh khi đi khám bệnh đều có chung tâm trạng: lo lắng, chủ yếu họ không hiểu biết về bệnh tật, dẫn đến tâm lý phó thác tính mạng cho thầy thuốc, sẵn sàng chấp nhận mọi yêu cầu của thầy thuốc. Từ đó, người thầy thuốc dễ nảy sinh ý nghĩ lạm dụng người bệnh, tư tưởng làm giàu không chính đáng. Đặc thù trong ngành y cũng khó kiểm soát được tường tận về chuyên môn, một số  trường hợp mà thầy thuốc gây sự cố tai biến xấu cho người bệnh thì chỉ có lương tâm của chính thầy thuốc ấy và người trong nghề y mới hiểu được.

          Chăm sóc sức khỏe và khám, chữa bệnh có một vai trò và vị trí đặc biệt trong xã hội, làm nghề y liên quan đến bảo vệ tính mạng con người trước bệnh tật. Bệnh tật là một nguyên nhân dẫn đến đói nghèo và cũng là sự rủi ro xảy ra với bất cứ ai, bất kỳ khi nào và bất kỳ nơi nào, nó liên quan mật thiết đến an sinh xã hội vì vậy ngành y mang tính nhạy cảm rất cao trong khối ngành văn hóa xã hội.

          Tinh thần, trách nhiệm, trình độ năng lực chuyên môn ảnh hưởng đến tính mạng người bệnh, tác động đến mọi người trong xã hội với mọi tầng lớp. Xuất phát từ đó người thầy thuốc phải có đạo đức nghề nghiệp, trình độ chuyên môn giỏi, tính chuyên nghiệp y học cao. Nói đến y đức thì phải hiểu nhiều yếu tố nội dung bên trong của nó: như tinh thần thái độ, ứng xử, lòng nhân ái, trách nhiệm song hành là phải có trình độ chuyên môn kỹ thuật giỏi. Tôi quan niệm rằng nói đến y đức không phải chỉ là đạo đức mà còn phải có tài năng và trí tuệ. Cán bộ y tế mà chỉ hiểu đơn giản y đức là chỉ cần niềm nở, không gắt gỏng với người bệnh, không sách nhiễu, vòi vĩnh, trong khi trình độ chuyên môn thì kém, không rèn luyện học tập để nâng cao năng lực chuyên môn những trường hợp như vậy không phải là người có y đức tốt và tính chuyên nghiệp y học.

          Để làm rõ hơn nội dung của y đức (tính chuyên nghiệp trong hoạt động khám, chữa bệnh) và để phù hợp với nền kinh tế thị trường hiện nay. Do vậy, chúng ta cần hết sức quan tâm đến tính chuyên nghiệp trong hoạt động khám, chữa bệnh gồm các yếu tố: đặt lợi ích của người bệnh lên trên lợi ích của thầy thuốc (yếu tố Tâm và Đức). Thường xuyên cập nhật kiến thức và kỹ thuật trong khám, chữa bệnh (yếu tố tài năng). Tổ chức y tế thế giới và một số nước đã đề cập đến khái niệm đó là tính chuyên nghiệp y học hay còn gọi là y nghiệp. Ở nước ta, đã có nhiều thầy thuốc gọi là y nghiệp, tính chuyên nghiệp của y học một khái niệm được cho là mới và được thể hiện như sau:

+ Một là: Người thầy thuốc phải sẵn sàng cứu chữa người bệnh, có lòng nhân ái, lòng vị tha, đặc biệt quan trọng phải đặt quyền lợi, tính mạng của người bệnh lên trên quyền lợi của bản thân mình.

+ Hai là: Người thầy thuốc phải không ngừng phấn đấu, học tập, rèn luyện để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ thuật , năng lực chuyên môn và đạo đức nghề nghiệp (y đức).

+ Ba là: Người thầy thuốc phải luôn không ngừng học tập, trau dồi kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp để thật sự có tay nghề tốt để đáp ứng được nhu cầu khám, chữa bệnh ngày càng cao của nhân dân. Ngày nay, khoa học, y học đã và đang rất phát triển và có rất nhiều thành tựu, ứng dụng trong y học thành công và hiệu quả cao đang mang lại cho thầy thuốc những thông tin chính xác về bệnh tật, về cơ thể con người đưa ra những kỹ thuật và phương pháp chẩn đoán và điều trị với kỹ thuật và công nghệ cao. Vì vậy, thầy thuốc không nắm bắt được những kiến thức và kỹ thuật này thì chắc chắn sẽ rơi vào tình trạng lạc hậu và hiệu quả điều trị không được tốt.

+ Bốn là: Người thầy thuốc cần có lòng tự trọng, biết kiểm soát bản thân mình, biết hợp tác với đồng nghiệp, phối kết hợp với đồng nghiệp đoàn kết cùng hợp tác giải quyết những khó khăn phức tạp. Giúp đỡ, chia sẻ với đồng nghiệp những kinh nghiệm của bản thân, tôn trọng đồng nghiệp, học hỏi đồng nghiệp. Đồng thời cũng giúp đỡ đồng nghiệp việc nhận ra những sai lầm trong nghề nghiệp, kịp thời phát hiện ra những cái sai của đồng nghiệp để giúp họ khám, chữa bệnh đạt hiệu quả tốt hơn cho người bệnh, không giấu dốt, tuyệt đối không được lợi dụng sai sót của đồng nghiệp để hạ uy tín của đồng nghiệp.

+ Năm là: Thực hiện trách nhiệm với nhân dân là đồng thuận với các giải pháp của công tác y tế. Tuyên truyền chủ trương của Đảng và Nhà nước đến với nhân dân, mỗi người thầy thuốc phải là một tuyên truyền viên về chính sách và các kiến thức phòng tránh bệnh tật cho nhân dân. Tham gia các hoạt động cộng đồng, công tác an sinh xã hội, tham gia các phong trào y tế, gương mẫu tận tình, hết lòng vì người bệnh, làm cho hình ảnh đẹp của người thầy thuốc đúng như Bác Hồ dạy “Thầy thuốc phải như mẹ hiền” trong tâm của mỗi người dân.

* Đối với Bệnh viện C chúng tôi đã thành lập Hội đồng Quản lý và nâng cao chất lượng bệnh viện, Giám đốc làm Trưởng Ban, các đồng chí Phó Giám đốc và toàn bộ các Trưởng khoa, Trưởng phòng trong bệnh viện là ủy viên của Hội đồng. Đã xây dựng kế hoạch cụ thể, các Trưởng khoa, Trưởng phòng là ủy viên có trách nhiệm chỉ đạo thực hiện tại khoa, phòng mình. Mỗi tuần, Hội đồng Quản lý nâng cao chất lượng Bệnh viện kiểm tra các khoa, phòng 1 lần nhằm khắc phục các tồn tại, để nâng cao chất lượng bệnh viện, nâng cao tính chuyên nghiệp trong hoạt động khám chữa bệnh của khoa, phòng và của từng y, bác sỹ. Xây dựng chương trình thực hiện thi đua giữa các khoa phòng có khen thưởng, động viên kịp thời những thầy thuốc có thành tích trong việc thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh và đạo đức nghề nghiệp. Có chế tài nghiêm khắc hạ thi đua với các đối tượng chưa thực hiện tốt. Từ đó, các khoa phòng đã thi đua thực hiện tốt công tác khám, chữa bệnh và đạo đức nghề nghiệp, không ngừng học tập và rèn luyện để nâng cao năng lực chuyên môn, đã thể hiện được tính chuyên nghiệp trong hoạt động khám, chữa bệnh.

Như vậy nội dung, ý nghĩa về tính chuyên nghiệp trong hoạt động khám, chữa bệnh bao gồm cả Đức và Tài. Đặt lợi ích của người bệnh lên trên lợi ích của mình, có trình độ tay nghề giỏi, có năng lực về chuyên môn, biết tự điều chỉnh và kiểm soát bản thân và đồng nghiệp tránh sai sót, có trách nhiệm với xã hội vì lợi ích của cộng đồng.

  • Chia sẻ: