HƯỚNG DẪN NGƯỜI BỆNH SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN, HIỆU QUẢ
HƯỚNG DẪN NGƯỜI BỆNH SỬ DỤNG THUỐC AN TOÀN, HIỆU QUẢ
Sự cố về sử dụng thuốc và các hành vi sử dụng thuốc không an toàn là những nguyên nhân hàng đầu gây ra tổn hại trong việc chăm sóc sức khỏe cộng đồng.
Để sử dụng thuốc an toàn, hiệu quả chúng ta cần chú ý nguyên tắc “5 đúng” quan trọng sau đây:
1. Đúng liều dùng
Đúng liều dùng ở đây có nghĩa là thuốc phải được dùng theo đúng số lượng bác sĩ chỉ định.
Việc dùng thuốc không đúng liều có 2 trường hợp: dùng không đủ liều và dùng quá liều dùng. Cả 2 trường hợp này đều dẫn đến hậu quả không tốt.

2/ Đúng bệnh
Không nên dùng thuốc theo đơn của người khác, việc sử dụng có thể rất nguy hiểm, thậm chí dẫn đến tử vong.

Khi có vấn đề về sức khoẻ cần đến cơ sở y tế để được Bác sĩ khám và kê đơn thuốc
Thực tế Bác sĩ dựa trên thăm khám, xét nghiệm, chẩn đoán sau đó mới quyết định loại thuốc kê đơn với liều dùng phù hợp với thể trạng của từng người. Vì vậy không nên uống thuốc theo mách bảo, vì nghĩ bệnh của mình giống bệnh của họ.
3/ Đúng thuốc
Nhiều thuốc có hình dạng, tên gọi gần giống nhau nên dễ gây nhầm lẫn.
Đặc biệt ở người cao tuổi, phải uống nhiều loại thuốc cùng lúc, nhầm lẫn thuốc càng dễ xảy ra.

Vì vậy, thuốc nên được đựng trong chai lọ có nhãn để tránh nhầm lẫn với các thuốc khác. Trước khi uống nên kiểm tra lại thuốc trên đơn thuốc với thuốc thực tế về tên thuốc, liều dùng, cách dùng. Uống đúng thuốc mới đảm bảo an toàn và hiệu quả.
4/ Đúng thời gian
Thuốc có thể được uống vào lúc trước ăn, sau ăn hoặc trong khi ăn. Khi đi khám bệnh và được kê đơn thuốc, Bác sĩ sẽ hướng dẫn người bệnh sử dụng từng loại thuốc, bệnh nhân cần tuân thủ để thuốc phát huy tối đa hiệu quả. Người bệnh cũng cần đọc kỹ hướng dẫn sử dụng trước khi dùng xem thời điểm uống thuốc đó vào lúc nào cho phù hợp.

5/ Đúng cách (đường dùng)
Tùy loại, thuốc phải được sử dụng cho đúng cách. Nếu là thuốc viên nang, cần uống thuốc nguyên viên với nước đun sôi để nguội. Một số bệnh nhân dùng ít nước hoặc thậm chí là không dùng nước để uống thuốc mà nuốt khan viên thuốc. Với cách này, thuốc có thể bị vướng, mắc ở thực quản gây tổn thương thực quản. Mặt khác, do không có đủ nước để làm tan thuốc, một số loại thuốc sẽ kết thành sỏi trong cơ thể. Đối với dạng viên nén sủi bọt thì cần hòa tan thuốc hoàn toàn trong nước (pha đúng lượng nước trong tờ hướng dẫn sử dụng hoặc hướng dẫn của dược sĩ) và uống hết.

Cách đúng nhất là dùng thuốc với nước lọc ấm. Sữa, nước hoa quả, trà, côca, cà phê, rượu... đều có thể tương tác với thuốc, ảnh hưởng đến hiệu quả điều trị, thậm chí gây hại.
Ngoài ra còn có loại thuốc phải ngậm dưới lưỡi hoặc có thuốc để hít, để xịt vào mũi hay để dùng bôi ngoài da, để nhỏ vào mắt, để tiêm... chúng ta đều cần phải lưu ý để sử dụng đúng cách.
Không được nằm uống thuốc: Với tư thế này, thuốc sẽ dễ bị dính vào vách thực quản, không những giảm hiệu quả điều trị mà còn gây kích ứng thực quản, dẫn đến ho, viêm, thậm chí tổn thương vách thực quản. Bởi vậy, nên ngồi hoặc đứng khi uống thuốc.
Uống thuốc xong không nên vận động ngay. Thường phải sau 30-60 phút thì dạ dày mới hấp thụ hết và thuốc mới phát huy tác dụng. Quá trình này cần có đủ lượng máu tham gia tuần hoàn. Việc vận động ngay sau khi dùng thuốc sẽ khiến các cơ quan nội tạng không được cung cấp đủ lượng máu cần thiết, làm giảm hiệu quả hấp thu thuốc.
Kết luận: Khi chúng ta có bệnh cần gặp bác sĩ chuyên khoa để được thăm khám và được hướng dẫn sử dụng thuốc đúng cách. Về nhà chúng ta cần tuân thủ tuyệt đối nguyên tắc “5 đúng” giúp dùng thuốc an toàn và hiệu quả. Thông báo ngay cho Bác sĩ hoặc Dược sĩ những phản ứng có hại gặp phải khi dùng thuốc.
Tổ Dược lâm sàng khoa Dược
Tiếng Việt
English
中文